Ο Κόλμαν Σιλκ, κοσμήτορας επί σειρά ετών και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθήνα των Ηνωμένων Πολιτειών, κατηγορείται για ρατσιστική συμπεριφορά. Αιτία ήταν οι σαρωτικές αλλαγές που επέφερε στο πανεπιστήμιο ως κοσμήτορας, που από τη μια οδήγησαν στην ανανέωσή του, από την άλλη ενόχλησαν το κατεστημένο, το οποίο γνωρίζει και αναπαραγάγεται μέσω νεότερων ανθρώπων, όπως η γαλλικής καταγωγής πρόεδρος τμήματος Ντελφίν Ρου.
Η αφορμή δόθηκε όταν κατά τη διάρκεια μαθήματος χαρακτήρισε δύο μονίμως απόντες φοιτητές «spookies», οι οποίοι κατά κακή του τύχη ήταν μαύροι. Η λέξη «spooky» σημαίνει κανονικά «φάντασμα», χρησιμοποιείται όμως και σαν υποτιμητικός χαρακτηρισμός του μαύρου.
Ο Σιλκ εξαγριώνεται από την άδικη κατηγορία και από την έλλειψη στήριξης ανθρώπων που ο ίδιος είχε προσλάβει στο πανεπιστήμιο όταν ήταν κοσμήτορας και ιδιαίτερα του μαύρου Χέρμπερτ Κιμπλ. Οργισμένος παραιτείται. Εν τω μεταξύ πεθαίνει η γυναίκα του, για το θάνατο της οποίας θεωρεί υπεύθυνο την άδικη μεταχείρισή του και προστρέχει στον Ζουκ Ζούκερμαν, το alter ego του Ροθ, για να γράψει την ιστορία του.
Οι ερωτικές σχέσεις που συνάπτει με την κατά πολύ νεότερή του καθαρίστρια Φόνια Φάρλι απαλύνουν την οργή του, αλλά με την υποδαύλιση της Ντελφίν Ρου, και τη διακριτική παρουσία του παλαίμαχου πρώην συζύγου της Φόνια, του βίαιου και διαταραγμένου ψυχολογικά παλαίμαχου του Βιετνάμ Λες Φάρλι, καταφέρνει να προκαλέσει τελικά την τοπική κοινωνία και την αντίδραση των παιδιών του.
Τελικά ο Σιλκ σκοτώνεται μαζί με τη Φόνια σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα για το οποίο ο Ζούκερμαν πιστεύει ότι ευθύνεται ο Λες Φάρλι.
Ανθρώπινο στίγμα ο ανθρώπινος λεκές στο φόρεμα της Μόνικας Λουίνσκι, ανθρώπινο στίγμα το καλά κρυμμένο μυστικό του Σιλκ, που τον ώθησε να αρνηθεί τη νέγρικη οικογένειά του και να πολιτογραφηθεί «λευκός» (εβραίος) για να επιτύχει σε μια νέα ζωή εκ βάθρων. Ανθρώπινο στίγμα και η εικόνα του Λες Φάρλι στο τέλος του βιβλίου να ψαρεύει στο μέσο της παγωμένης οβάλ λίμνης στα παρθένα μέρη της Νέας Αγγλίας.
Ο Φίλιπ Ροθ ερευνά το πρόβλημα της ταυτότητας του Σιλκ, εισδύοντας με κριτικό μάτι παράλληλα με το άμεσο περιβάλλον του ήρωά του και τους οικογενειακούς του δεσμούς και στους ιδρυτικούς μύθους της Αμερικανικής κοινωνίας με τους απόηχούς τους στο παρόν του ιστορικού χρόνου του μυθιστορήματος.
Διεισδυτικές περιγραφές, μεταπτωτικότητα των ανθρώπινων κινήτρων αλλά και ακαμψία, αντιφάσεις και ηθικά διλήμματα, η προσωπική ευθύνη αντιμέτωπη με τη δημόσια ευθύνη, αυθαιρεσίες αλλά και ρεαλισμός σ’ ένα μοναδικό μίγμα αφήγησης με κορυφώσεις, επίκαιρο πολιτικό λόγο και πλούσια διαχεόμενη πλοκή που κρατά τον αναγνώστη στο κείμενο, παρά τα φλας μπακ και την έλλειψη γραμμικότητας.
Δημήτρης Παλάζης, 04/12/2009
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου